خانم سیستانی
3 شهریور 1404

مالیات یکی از مهمترین منابع درآمدی دولتها است که نحوه پرداخت و مبلغ آن معمولا هرساله توسط دولت تعیین میشود. برای محاسبه مالیات و پرداخت مالیات، انواع مختلفی از مالیات وجود دارد که به دو دسته کلی قانون مالیات های مستقیم و غیرمستقیم تفکیک میشود. مالیات مستقیم، مالیاتی است که هر فرد با توجه به مولفههایی باید پرداخت کند.
این نوع مالیات به دو دسته مالیات بر درآمد و مالیات بر دارایی تقسیم میشود. در واقع مالیات اصناف و مشاغل یا همان مالیات مغازه از دسته مالیاتهای مستقیم است. مالیات مستقیم قوانین مربوط به خود را دارد و محاسبه و معافیت و … از جمله قوانین مالیات مستقیم هستند.
در کنار مالیات مستقیم، نوع غیرمستقیم نیز وجود دارد که همان مالیات بر ارزش افزوده، مالیات گمرکی و … است که روی تمامی کالاهای مصرفی یا وارداتی محاسبه و سپس قیمت نهایی کالا اعلام میشود. از آنجایی که نوع دوم مالیات توسط دولت اعلام میشود، ما در این مقاله از سری مقالات آموزش مالیات مالیات مستقیم و بهطور خاص، نحوه محاسبه مالیات مغازه داران (همراه با فرمول محاسبه مالیات) و پرداخت مالیات اصناف (مالیات بر درآمد و دارایی) را بررسی میکنیم تا بتوانید به درستی اظهارنامه مالیاتی تهیه کنید و از معافیتهای مالیاتی مختلف نیز استفاده کنید. با ما همراه باشید.
اصناف و مشاغل جزو دستههایی هستند که باید مالیات مستقیم از نوع مالیات بر درآمد پرداخت کنند. مالیات بر درآمد همانطور که از اسم آن مشخص است، با توجه به میزان درآمد اصناف، بنگاهها و افراد شاغل تعیین میشود. بهعبارتی هر فرد یا صنفی که به نوعی کسب درآمد میکند، باید درصدی از آن را بهعنوان مالیات پرداخت کند. درآمد افراد و مشاغل تا سقف مشخصی معاف از مالیات است و بعد از آن، درصد مالیات بهصورت صعودی افزایش پیدا میکند. البته انواع مالیات مغازه شامل مالیات بر ارزش افزوده هم میشود. با وجود مالیات غیرمستقیم (مالیات بر ارزش افزوده) همه افراد مشمول ۹ درصد پرداخت مالیات هستند.
البته در این میان اصناف و مشاغلی هستند که بنا بر نوع فعالیت یا مقدار درآمد از پرداخت مالیات اصناف و مشاغل معاف میشوند. کمترین مالیات اصناف متعلق به اصناف فرهنگی است و اصنافی که در مناطق کمتر توسعهیافته شروع بکار میکنند نیز میتوانند از برخی معافیتهای مالیاتی یا مالیات نرخ صفر استفاده کنند.
برای پرداخت مالیات اصناف و مشاغل، باید ابتدا اظهارنامه مالیاتی ارائه دهید و سپس با توجه به میزان درآمد و هزینههای شما، مبلغی بهعنوان مبلغ مالیات تعیین میشود که باید در زمان مقرر آن را پرداخت کنید.
بسیاری از افراد مشهور از مشتریان ما هستند
مشمولان مالیات بر اصناف با توجه به نوع فعالیت واحد صنفی و میزان درآمد به سهدسته تقسیم میشوند:
گروه اول: مودیان مالیاتی که آخرین درآمد آنها یا درآمد ابرازی در اظهارنامه ۲ سال آخر آنها بیش از 5.5 میلیارد تومان (۵۵ میلیارد ریال) باشد. مانند صاحبان هتلها، صاحبان کارخانهها، صاحبان بیمارستانها، فروشگاههای زنجیرهای و …
گروه دوم: مودیان مالیاتی که آخرین درآمد یا درآمد ابرازی در اظهارنامه ۲ سال آخر آنها بین 1.8 میلیارد و 5.5 میلیارد تومان (۱۸ میلیارد تا ۵۵ میلیارد ریال) باشد.
گروه سوم: کسبوکارهای کوچک که خدمات مختلف ارائه میدهند و درآمد آنها در راستای خدماتی است که ارائه میدهند. در واقع هر کسبوکاری که در گروه اول و دوم نباشد در دسته سوم قرار میگیرد.
تمامی کسبوکارهایی که بهتازگی شروع به کار کردهاند باید طی مدت حداکثر ۴ ماه از فعالیت، نوع فعالیت و صنف خود را به سازمان امور مالیاتی اعلام کنند. این کار علاوه بر اینکه از جریمههای مالیاتی پیشگیری میکند، ممکن است شرایطی را فراهم کند تا اصناف از معافیتهای مالیاتی استفاده کنند.
برخی از اصناف با توجه به نوع فعالیت معاف از مالیات هستند. تعدادی از این اصناف عبارتاند از:
برای پرداخت مالیات بر درآمد، باید ابتدا مقدار درآمد و هزینه یک واحد صنفی مشخص شود. این فرایند در زمان تکمیل اظهارنامه مالیاتی انجام میشود. پس مرحلهی اول برای پرداخت مالیات، ارائه اظهارنامه مالیاتی است.
پس از ارائه اظهارنامه، مسئولین سازمان امور مالیاتی مقدار مالیاتی که به صنف و بنگاه تجاری تعلق میگیرد را محاسبه میکنند و به صنف اعلام میشود. اگر این مبلغ متناسب با درآمد شما باشد باید آن را در زمان مشخصشده پرداخت کنید. اما اگر حس کردید این مقدار بیشتر از مقدار متناسب با درآمد شما است، میتوانید به این مبلغ اعتراض کنید تا فرایند تعیین مقدار مالیات مجددا بررسی شود.
اگر مبلغ درآمد شما، تناسب هزینه و کارکرد و … در چندین سال متوالی رعایت شده باشد، ممکن است بتوانید از تبصره ۱۰۰ یا مالیات مقطوع استفاده کنید.
در نهایت مبلغ مالیات نهایی میشود و باید این مبلغ را پرداخت کنید. پرداخت بهموقع مالیات مزیتهای مختلفی دارد از جمله معافیت مالیاتی در سالهای بعد، تخفیف و جوایز مالیاتی و …
برای تهیه اظهارنامه مالیاتی باید به نکاتی توجه کنید تا کمترین مشکل در فرایند محاسبه مالیات اصناف ایجاد شود:
در صورتی که به مبلغی که به عنوان مالیات از سمت سازمان امور مالیاتی برای شما اعلام میشود اعتراض داشتید باید با رجوع به سایت www.tax.gov.ir درخواست اعتراض خودتان را ثبت کنید و در مدت زمانی که توسط سازمان مالیاتی اعلام میشود به شکایت مالیاتی شما رسیدگی خواهد شد.