خانم سیستانی
3 شهریور 1404

در ایران، استفاده از حسابداری بهعنوان یک ابزار ضروری برای کسبوکارها ابتدا محدود به شرکتهای بزرگ بود، اما به مرور حتی کسبوکارهای کوچک و مغازهها نیز به اهمیت آن پی بردند. امروز حسابداری بهصورت تخصصی در حوزههای مختلف مانند حقوق و دستمزد و امور مالیاتی انجام میشود و در شرکتهای حسابداری نیز خدمات بهطور تخصصی ارائه میگردد. این مقاله به معرفی و توضیح حسابداری مالیاتی (Tax Accounting) بهعنوان یکی از مهمترین زیرشاخههای حسابداری میپردازد.
حسابداری مالیاتی که معادل انگلیسی آن Tax Accounting است به عنوان یکی از روشهای حسابداری شناخته میشود که در آن حسابدار به جای رسیدگی به صورتهای مالی مختلف تنها روی مبحث مالیات و حسابداری امور مالیاتی تمرکز میکند. جالب اینجاست که این تخصص به عنوان یک تخصص رسمی شناخته میشود و حتی قوانین واضحی در مورد آنها وجود دارد که کسب و کارها باید حتما این موارد را رعایت کنند.
حسابداری مالیاتی زیربخشی از حسابداری است که بر تهیه اظهارنامه مالیاتی و پرداخت تعهدات مالیاتی تمرکز دارد. حسابداری مالیاتی برای مشاغل دشوارتر است؛ زیرا نظارت بیشتر بر استفاده از وجوه و تعیین درآمد مشمول مالیات است و معاف از مالیات است
بسیاری از افراد مشهور از مشتریان ما هستند
امور مالیاتی همواره از مهمترین بخشهای امور مالی هر کسب و کار محسوب میشود و علت آن حساسیت این موضوع است. رسیدگی درست و تخصصی به موضوع امور مالیاتی هر کسب و کار میتواند از متضرر شدن یک کسب و کار جلوگیری کند و سهل انگاری در این موضوع میتواند خسارات زیان باری بر شرکت وارد نماید. به همین دلیل در بسیاری از شرکتها اعم از شرکتهایی با سایز بزرگ و حتی شرکتهای سایز متوسط نیز از افراد و حتی تیمهای تخصصی در زمینه مالیات بهره گرفته میشود.
جالب اینجاست که حسابداری مالیاتی به قدری موضوع پراهمیت و تخصصی استراتژیک محسوب میشود که در دانشگاه و تحصیلات آکادمیک نیز دو گرایش حسابداری مالیاتی و مالی در نظر گرفته شده است. تحصیل در گرایش مالیاتی تقریبا حدود 3 سال زمان لازم دارد و در نهایت فرد فارغ التحصیل توانایی کار به عنوان کمک ممیز مالیاتی را نیز خواهد داشت.
حسابدار مالیاتی که با عنوان مشاور مالیاتی هم شناخته میشود معمولا یک حسابدار با تجربه و فعال است و توصیه میشود به هیچ وجه از حسابداران تازه کار در این زمینه استفاده نشود. برخی از کسب و کارهای کوچک که برای امور مالی اندک خود از حسابداران تازه کار و کم سابقه استفاده میکنند، ترجیح میدهند برای رسیدگی به امور مالیاتی خود از خدمات تخصصی مشاوره مالیاتی بهره بگیرند که کار بسیار سنجیده و درستی است.
یک حسابداری مالیاتی باید علاوه بر فرآیندها و امور مالی حسابداری، به مسائل حقوقی تسلط نسبی و به قوانین مالیاتی (به خصوص قانون مالیات های مستقیم) اشراف کامل داشته باشد.
حسابداران مالیاتی با مشتریان کار میکنند تا تصویر روشنی از وضعیت مالی کلی آنها به دست آورند. حسابداران تمام صورتهای مالی مربوطه را بررسی میکنند تا دقیقترین دید را از امور مالی مشتری به دست آورند. آنها باید مطمئن شوند که همه مواد با قوانین و مقررات مالیاتی مطابقت دارند.
یکی از مسئولیتهای اصلی حسابداران مالیاتی کمک به مشتریان خود در صرفه جویی در هزینه و پایبندی به بودجه مناسب است. حسابداران همچنین به مشتریان در افزایش درآمد و بهبود سودآوری کمک میکنند. این وظیفه شامل توضیح چگونگی تأثیر تغییرات درآمد بر اظهارنامه مالیاتی مشتریان است.
در کنار تهیه اسناد اظهارنامه مالیاتی، حسابداران مالیاتی به مشتریان کمک میکنند تا سوابق مالی شخصی خود را سازماندهی کنند. حسابداران مالیاتی اطلاعات مشتریان خود را در پرونده نگهداری میکنند تا در صورت لزوم بتوانند به آن دسترسی داشته باشند.
حسابداران مالیاتی، مالیاتی را که مشتریان خود بدهکار هستند محاسبه میکنند و اظهارنامه مالیاتی خود را آماده میکنند. آنها مشتریان را از هرگونه بازپرداخت یا مانده بدهی مطلع میکنند و اطمینان حاصل میکنند که مشتریان از جریمه برای مهلتهای از دست رفته اجتناب میکنند.
حسابداران مالیاتی موفق باید سیستمهای حسابداری خود را بررسی کنند تا مطمئن شوند که تا حد امکان کارآمد و موثر هستند. انجام این کار به حسابداران اجازه میدهد تا هر گونه مشکل یا خطا را تصحیح کنند.
هدف حسابداری مالیاتی نیز نظارت بر وجوه نقد و غیر نقدی است که وارد سازمان میشود یا از آن خارج میشود و با افراد و نهادهای مختلف ارتباط دارد. هدف حسابداری رسیدگی به موضوع مالیات بر درآمد، پیگیری معافیتهای مالیاتی، محاسبه هزینههای قابل قبول مالیاتی و استهلاک، قرائن و ضرایب مالیاتی، تشویقها و جریمههای مالیاتی و … است.
به طور واضح هدف اصلی حسابداری مالیاتی جلوگیری از بروز جرائم مالیاتی سنگین و بهره مند ساخت واحد اقتصادی از معافیت های مالیاتی و تشویقهای مالیاتی است تا بتواند با استفاده از این موارد از تضرر شرکت جلوگیری و سودی به آن برساند.
یک شرکت حسابداری که خدمات تخصصی در رابطه با انواع حسابداری ارائه مینماید قطعا در زمینه ارائه خدمات مالیاتی نیز فعالیت ویژه ای خواهد داشت. معمولا خدمات حسابداری مالیاتی در شرکتهای ارائه دهنده این خدمات نیز از بالاترین سطوح خدمات حسابداری محسوب میشوند و افرادی که در این بخش فعالیت میکنند تجربه کافی را در این زمینه دارند.
کارشناسان حسابداری مالیاتی شرکت راهکارا به طور منظم با مشتریان خود برای شفاف سازی جزئیات مالی و ارائه مشاوره در تعامل هستند. یک چشم انداز مشارکتی به متخصصان کمک میکند تا جنبه بین فردی وظایف خود را مدیریت کنند.