خانم سیستانی
3 شهریور 1404

انتخاب بین حسابداری مالی و مالیاتی، یکی از دغدغههای اصلی صاحبان کسبوکارهای کوچک است. بسیاری در مواجهه با این دو گزینه، سردرگم میشوند و نگران تأثیر این انتخاب بر آینده مالی و مالیاتی کسبوکارشان هستند. از آنجایی که هر دو نوع حسابداری به مدیریت مالی کمک میکنند، تشخیص تفاوتها و انتخاب مناسبترین گزینه، میتواند چالشبرانگیز باشد. متأسفانه، بسیاری از صاحبان کسبوکار به دلیل عدم آگاهی کافی، حسابداری نامناسبی را انتخاب کرده و بعداً از این تصمیم پشیمان میشوند. بنابراین، شرکت راهکارا آشنایی با تفاوت حسابداری مالی و مالیاتی و شناخت نیازهای خاص کسبوکار، گامی مؤثر در جهت اتخاذ تصمیم درست برای شما فراهم کرده است.
حسابداری مالی و مالیاتی دو حوزه مهم در حوزه مالی و حسابداری هستند که هرکدام وظایف و مسئولیتهای خود را دارند. این دو حوزه از نظر هدف، قوانین و رویهها متفاوت هستند و به منظور مدیریت مالی صحیح، اطلاعات دقیق و صحیح در هرکدام ضروری است.
قبل از اینکه به تفاوت حسابداری مالی و مالیاتی بپردازیم برای درک بهتر به طور جداگانه به تعریف مجزای هریک از آن ها پرداخته ایم. حسابداری مالی به بررسی و ارائه اطلاعات مالی کسبوکارها برای افرادی که خارج از سازمان هستند، مانند وامدهندگان، طلبکاران، سرمایهگذاران و مقامات نظارتی، میپردازد. هدف این نوع حسابداری این است که اطلاعات مالی بهطور دقیق و منظم تهیه و ارائه شود تا این افراد بتوانند تصمیمات مالی آگاهانهتری بگیرند. حسابداران مالی با استفاده از اصول و روشهای استاندارد حسابداری، معاملات مالی کسبوکار را ثبت، خلاصه و طبقهبندی میکنند.
بسیاری از ما در طول زندگی خود بارها و بارها واژهٔ حسابداری مالی را شنیدهایم اما معنی واقعی این واژه را نمیدانیم.حسابداری مالی و حسابداری مالیاتی واژگانی هستند که اکثر اوقات در کنار یکدیگر به کار برده میشوند و بسیاری بر این باورند که چون هر دو با اعداد و ارقام سروکار دارند یکسان هستند درصورتیکه اینطور نیست. ممکن است در شاخههای علم حسابداری شباهتهایی وجود داشته باشد اما نقطهای وجود دارد که این شباهتها به پایان میرسند.
بسیاری از افراد مشهور از مشتریان ما هستند
حسابداری مالیاتی شاخهای تخصصی از حسابداری است که به طور ویژه بر محاسبه، پرداخت و مدیریت مالیاتهای کسبوکارها متمرکز شده است. به عبارت دیگر، حسابداران مالیاتی به جای بررسی کلیه صورتهای مالی، تنها بر روی جنبههای مالیاتی معاملات و فعالیتهای شرکتها تمرکز میکنند که تفاوت حسابداری مالی و مالیاتی در این ویژگی است.
حسابداری مالیاتی و حسابداری مالی اهداف، کاربران و قوانین متفاوتی دارند. در اینجا برخی از کلیدی ترین تفاوت حسابداری مالی و مالیاتی آورده شده است:
حسابداری مالی: هدف حسابداری مالی ارائه اطلاعات جامع و دقیق از وضعیت مالی و عملکرد یک شرکت است تا تصویر کاملی از آن به داخل و خارج از سازمان ارائه دهد. این حوزه از اطلاعات مالی به منظور ارزیابی عملکرد گذشته، پیشبینی آینده، اتخاذ تصمیمات مدیریتی صحیح و جذب سرمایهگذاران به کار میرود. اصول حسابداری مالی بر اساس استانداردهای معتبر مانند استانداردهای بینالمللی گزارش مالی (IFRS) یا اصول حسابداری عمومی پذیرفته شده (GAAP) تدوین شدهاند.
حسابداری مالیاتی: حسابداری مالیاتی به عنوان یک شاخه مستقل، تمرکز اصلی خود را بر تطبیق با قوانین و مقررات مالیاتی معطوف کرده است. این حوزه به منظور محاسبه و گزارش دقیق مالیات به سازمانها و مراجع مالیاتی ملی و محلی فعالیت میکند. اطلاعات حسابداری مالیاتی معمولاً بر اساس مقررات مالیاتی جاری و تغییرات آنها در طول زمان تهیه میشود تا مالیات به درستی محاسبه و پرداخت گردد.
به این ترتیب تفاوت حسابداری مالی و مالیاتی در این است که در حسابداری مالی، تمرکز بر ارزیابی عملکرد اقتصادی و مدیریتی شرکت است، در حالی که حسابداری مالیاتی بیشتر بر روی اطلاعات مربوط به مقررات مالیاتی و تطابق با آنها متمرکز میشود.
حسابداری مالی: حسابداری مالی اطلاعات خود را در بازههای زمانی معین، غالباً به صورت سالانه، گزارش میکند. گزارشهای مالی مانند صورت سود و زیان، ترازنامه و جریان وجوه نقد، جزئیاتی از وضعیت مالی شرکت را در یک دوره مشخص به نمایش میگذارند. این بازههای زمانی معمولاً با دوره مالی شرکت همراستا هستند و مطابق با استانداردهای حسابداری ملی یا بینالمللی تهیه میشوند.
حسابداری مالیاتی: حسابداری مالیاتی بر اساس دورههای مالیاتی، معمولاً یک ساله، انجام میشود. این دورهها طبق قوانین و مقررات مالیاتی کشور مربوطه تعیین میشوند. اطلاعات حسابداری مالیاتی برای محاسبه مالیات و نظارت بر تطابق با قوانین مالیاتی در این دورهها تهیه میشود. علاوه بر گزارشهای سالیانه، ممکن است گزارشهای فصلی نیز برای پیگیری مسائل خاص و اطلاعات مالیاتی جاری تهیه شوند.
در نتیجه، تفاوت حسابداری مالی و مالیاتی در این است که زمانبندی در حسابداری مالی به دورههای مالی وابسته است و به عنوان ابزاری برای ارزیابی عملکرد و وضعیت مالی بلندمدت شرکت عمل میکند. در مقابل، حسابداری مالیاتی بر اساس دورههای مالیاتی تنظیم میشود و به منظور محاسبه و گزارش مالیات جاری و تضمین تطابق با قوانین مالیاتی به کار میرود.
حسابداری مالی: برای تهیه گزارشهای مالی، از استانداردهای حسابداری بینالمللی یا ملی بهره میبرد. در سطح بینالمللی، استانداردهای حسابداری ملی متنوعی وجود دارد، اما به طور کلی از مدلهایی مانند استانداردهای بینالمللی گزارشگری مالی (IFRS) و استانداردهای حسابداری عمومی پذیرفتهشده (GAAP) استفاده میشود. این استانداردها اصولی را برای تنظیم و ارائه اطلاعات مالی تعیین میکنند که به تفسیر و مقایسه اطلاعات مالی میان شرکتها و حتی کشورهای مختلف کمک میکند.
حسابداری مالیاتی: حسابداری مخصوص مالیات است که قوانین هر کشور را دنبال میکند. هر کشور مجموعهای از قوانین مالیاتی دارد که شرکتها موظف به رعایت آنها هستند. این قوانین شامل نحوه محاسبه مالیات بر درآمد، تخفیفهای مالیاتی، اعتبارات مالیاتی و سایر مسائل مالیاتی میشوند. بنابراین، حسابداری مالیاتی تمرکز زیادی بر روی اطلاعات مربوط به این قوانین دارد و نیازمند دقت بالا در پیگیری تغییرات و جزئیات مالیاتی جاری است.
در این زمینه، حسابداری مالی و مالیاتی هر دو باید با دقت به جزئیات حسابداری مالیاتی و قوانین مرتبط توجه کنند تا اطلاعاتی دقیق و قانونی ارائه دهند.
حسابداری مالی: کاربران اصلی حسابداری مالی شامل مدیران داخلی، سرمایهگذاران، بانکها و سایر اشخاص یا نهادهایی هستند که به وضعیت مالی و عملکرد شرکت علاقهمندند. اطلاعات حسابداری مالی به مدیران کمک میکند تا تصمیمات مدیریتی بهتری اتخاذ کنند، به سرمایهگذاران این امکان را میدهد که ارزیابی دقیقی از سرمایهگذاریهایشان داشته باشند و بانکها از این اطلاعات برای ارزیابی اعتبار شرکتها بهره میبرند.
حسابداری مالیاتی: کاربران اصلی حسابداری مالیاتی مراجع مالیاتی، از جمله اداره امور مالیاتی، هستند. اطلاعات حسابداری مالیاتی برای اطمینان از انطباق با قوانین و مقررات مالیاتی، محاسبه مالیات و ارائه گزارشات مالیاتی به این مراجع استفاده میشود. علاوه بر این، حسابداری مالیاتی ممکن است اطلاعاتی برای تدوین استراتژیهای مالیاتی و کاهش مالیاتهای پرداختی شرکتها نیز ارائه دهد.
به طور کلی، تفاوت حسابداری مالی و مالیاتی در این است که حسابداری مالی بر ارائه اطلاعات دقیق و شفاف برای تصمیمگیری و ارزیابی عملکرد شرکت تمرکز دارد، در حالی که حسابداری مالیاتی بیشتر به تطابق با قوانین مالیاتی و محاسبه مالیات اهمیت میدهد.
و کلام آخر:
به طور کلی، حسابداری مالی و مالیاتی دو حوزه متفاوت از حسابداری هستند که هر کدام وظایف و اهداف خاص خود را دارند. حسابداری مالی بر ارائه اطلاعات دقیق و جامع درباره وضعیت مالی و عملکرد شرکت به کاربران داخلی و خارجی تمرکز دارد. این حوزه از استانداردهای جهانی یا ملی برای تهیه گزارشهای مالی استفاده میکند و اطلاعات را در بازههای زمانی معین (عموماً سالانه) ارائه میدهد.
حسابداری مالیاتی، شاخهای مجزا از حسابداری است که با هدف انطباق با قوانین و مقررات مالیاتی هر کشور طراحی شده است. این حوزه به محاسبه دقیق مالیات و ارائه گزارشهای مالیاتی به سازمانهای مالیاتی میپردازد. اطلاعات مورد استفاده در حسابداری مالیاتی بر اساس دورههای مالیاتی تعیین شده و با تمرکز بر جزئیات دقیق قوانین مالیاتی جمعآوری و ثبت میشود. به طور خلاصه، حسابداری مالیاتی و حسابداری مالی دو حوزه متفاوت با کاربردهای مجزا هستند.
در حالی که حسابداری مالی به ارائه اطلاعات مالی به سرمایهگذاران، اعتباردهندگان و سایر ذینفعان خارجی میپردازد، حسابداری مالیاتی بر تعامل با سازمانهای مالیاتی و اطمینان از پرداخت صحیح مالیات تمرکز دارد. ترکیب هوشمندانه این دو حوزه، به کسبوکارها کمک میکند تا ضمن رعایت قوانین مالیاتی، تصمیمات مدیریتی بهتری اتخاذ کنند و از نظر مالی در وضعیت پایدارتری قرار گیرند.